Giriş
EBITDA (ebitda), Faiz, Vergi, Amortisman ve Tükenme Payı Öncesi Kazançlar anlamına gelir. Bir şirketin operasyonel performansını ölçmek için kullanılan bir finansal göstergedir ve faiz ödemeleri, vergi giderleri, amortisman ve tükenme payı gibi operasyon dışı faktörleri dışarıda bırakır. Bu sayede yatırımcılar ve analistler, işletmenin temel kârlılığına odaklanabilirler.
Esasen ebitda, bir şirketin ana faaliyetlerinden elde ettiği nakit yaratma kabiliyetine daha net bir bakış sağlar. Bu, özellikle sermaye yatırımları veya borçları önemli olan sektörlerde popüler bir metriktir. Ancak, EBITDA’nın GAAP (Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri) tarafından tanınmadığını ve net gelir yerine tamamlayıcı bir ölçüt olarak kullanıldığını unutmamak gerekir.
Ebitda Nasıl Heaplanır
Ebitda’yı hesaplamak için kullanılan formül oldukça basittir:
Ebitda = Net Gelir + Faiz + Vergiler + Amortisman + Tükenme Payı
Alternatif olarak, faaliyet kârı (EBIT) üzerinden de hesaplanabilir:
Ebitda = Faaliyet Kârı (EBIT) + Amortisman + Tükenme Payı
Bunun açılımı şu şekildedir:
Net Gelir: Faiz, vergiler, amortisman ve tükenme payı dahil tüm giderler sonrası şirketin kârı.
Faiz: Borçla ilgili giderler.
Vergiler: Şirketin ödediği toplam vergi miktarı.
Amortisman: Maddi varlıkların (makine, bina vb.) zamanla değer kaybetmesi.
Tükenme Payı: Maddi olmayan varlıkların (patentler, itibar vb.) zamanla değer kaybetmesi.
Bu unsurları geri ekleyerek, EBITDA işletmenin faaliyetlerinden elde edilen gelirini, faaliyet dışı maliyetleri göz ardı ederek izole eder.
Ebitda Kullanmanın Avantajları
1. Operasyonel Performansa Odaklanır
Ebitda, aynı sektördeki şirketlerin performansını karşılaştırmak için özellikle faydalıdır, çünkü farklı vergi ortamları veya sermaye yapıları gibi finansal sonuçları bozabilecek değişkenleri ortadan kaldırır.
2. Nakit Dışı Giderlerin Etkisini Azaltır
Amortisman ve tükenme payı, nakit dışı giderlerdir ve şirketin sahip olduğu varlıkların türüne veya kullandığı muhasebe yöntemlerine göre farklılık gösterebilir. EBITDA, bu nakit dışı giderlerin etkisini azaltarak operasyonel nakit akışına daha net bir bakış sağlar.
3. Sermaye Yoğun Sektörler İçin Faydalıdır
Büyük sermaye yatırımlarının gerekli olduğu imalat, telekomünikasyon veya kamu hizmetleri gibi sektörlerde Ebitda, sermaye yatırımlarının etkilerini şirketin temel kârlılığından ayırmaya yardımcı olur.
4. Hızlı Değerlendirme Aracı
Ebitda, potansiyel yatırımcılar veya alıcılar için şirketin operasyonel kârlılığını daha ayrıntılı finansal tablolara girmeden önce hızlıca değerlendirmek için kullanılabilir.
5. Değerleme Çarpanlarında Yaygın Kullanım
EBITDA, bir şirketin işletme değerini (EV) Ebitda’ya oranlayan EV/Ebitda gibi değerleme metriklerinde sıklıkla kullanılır. Bu da yatırımcılara bir şirketin, emsalleriyle karşılaştırıldığında değerinin düşük mü yoksa yüksek mi olduğunu değerlendirirken yardımcı olur.
Ebitda’nın Dezavantajları
1. Sermaye Yapısını Göz Ardı Eder
Faiz ödemelerini dışarıda bırakarak, EBITDA bir şirketin ne kadar borcu olduğunu yansıtmaz ki bu, önemli bir risk faktörü olabilir. Benzer EBITDA rakamlarına sahip iki şirket, eğer biri çok daha fazla borç taşıyorsa, mali sağlık açısından tamamen farklı olabilir.
2. Nakit Akışını Abartır
Ebitda, nakit akışı için bir vekil olarak kabul edilse de, sermaye harcamaları (CAPEX) gibi gerekli harcamaları içermez ki bunlar önemli olabilir. Büyük sermaye ihtiyaçları olan şirketler için EBITDA, fazla iyimser bir tablo çizebilir.
3. Vergi Yükümlülüklerini Göz Ardı Eder
Vergiler, her işletme için gerçek bir maliyettir ve vergileri göz ardı ederek EBITDA, hissedarlara sunulan gerçek kazançları yansıtmaz. Bu durum, özellikle yüksek vergi oranlarına sahip bölgelerde faaliyet gösteren işletmelerde yanıltıcı olabilir.
4. Amortisman ve Tükenme Payını Hariç Tutar
Bu giderler nakit dışı olsa da, bir şirketin uzun vadeli mali sağlığının önemli bir parçasıdır. Örneğin, amortisman, fiziksel varlıkların yıpranmasını yansıtır ve bunu göz ardı etmek, gelecekteki sermaye yeniden yatırımı ihtiyacını küçümsemeye neden olabilir.
5. Kötüye Kullanım Potansiyeli
Ebitda, GAAP tarafından düzenlenmediği için, şirketler bunu finansal performanslarını olduğundan daha güçlü gösterecek şekilde kullanabilirler. Örneğin, bazı maliyetleri hariç tutarak veya ek unsurlar ekleyerek EBITDA’yı şişirebilirler.
Ebitda Ne Zaman Kullanılır?
Ebitda, özellikle sermaye yoğun sektörlerde veya büyük borcu olan şirketleri değerlendirirken kullanışlıdır. Bu sektörlerde EBITDA, sermaye yapısının veya nakit dışı giderlerin etkileri olmadan operasyonel performansı daha net bir şekilde gösterir. Ayrıca, farklı ülkelerdeki şirketleri karşılaştırırken, vergi oranları ve amortisman yöntemleri büyük farklılıklar gösterebileceği için değerli bir araçtır.
Ancak, Ebitda’nın nakit akışı, net gelir ve hisse başına kazanç gibi diğer finansal metriklerle birlikte kullanılması, bir şirketin mali sağlığını tam olarak anlamak için gereklidir.
Sonuç:
Ebitda, bir şirketin operasyonel performansını değerlendirmek için güçlü ve yaygın olarak kullanılan bir metrik olup, faiz, vergi ve nakit dışı giderler dikkate alınmadan kazanç yaratma kapasitesi hakkında değerli bilgiler sunar. Basitliği ve temel faaliyetlere odaklanması gibi avantajlarına rağmen, sermaye harcamaları, vergiler ve borç gibi unsurları göz ardı ederek bir şirketin mali sağlığını olduğundan daha iyi gösterebilir.
Yatırımcılar ve analistler için, EBITDA’yı diğer finansal ölçütlerle dengelemek, bir şirketin mali durumunu daha iyi anlamak için hayati önem taşır.
Kaynak :
Pieter Slegers
www.compoundıngqualıty.net
https://media.licdn.com/dms/document/media/D4E1FAQF7Sizide6X3Q/feedshare-document-pdf-analyzed/0/1728045712478?e=1729123200&v=beta&t=UzmZnhPX-ql0hU9Qu727lU0ZQ1SkS7cv1uIA0HIzZI4
